Kompetencje w ochronie zdrowia wobec zmian na rynku pracy.

Najnowszy raport PARP „Rynek pracy, edukacja, kompetencje. Aktualne trendy i wyniki badań” pokazuje kilka zjawisk szczególnie istotnych dla sektora ochrony zdrowia: przeciążenie pracowników, niedopasowanie kompetencji, starzenie się kadr, automatyzację i AI oraz uczenie się w miejscu pracy.

Przeciążenie i brak kadr ograniczają rozwój

Z danych wynika, że 26,7% pracodawców wskazało brak pracowników jako najważniejsze ograniczenie dla sprawnego działania organizacji. Wśród kolejnych wyzwań pojawiają się m.in. przemęczenie i wypalenie zawodowe, nadmiar obowiązków, niedopasowanie kompetencji oraz rotacja.

Jednocześnie 42,4% pracowników deklaruje przeciążenie obowiązkami. W ochronie zdrowia oznacza to ryzyko dla stabilności zespołów, jakości organizacji pracy i możliwości rozwijania nowych kompetencji.

Niedopasowanie kompetencji to ryzyko dla placówek

Niedopasowanie kompetencji to kolejne zjawisko, które może osłabiać efektywność pracy zespołów. W ochronie zdrowia może to oznaczać zarówno brak określonych umiejętności, jak i niewykorzystanie potencjału pracowników.

Dlatego placówki potrzebują lepszego rozpoznawania kompetencji, czyli wiedzy o tym, jakie umiejętności już są w organizacji, których brakuje i które będą potrzebne w kolejnych latach.

Kompetencje miękkie i cyfrowe zyskują na znaczeniu

Jednym z ważnych wniosków raportu jest rola kompetencji miękkich. Pracodawcy wskazywali je jako kluczowe dla wzrostu produktywności. Wysoko oceniono także wiedzę specjalistyczną, samodzielność, odpowiedzialność za wynik oraz elastyczność.

W ochronie zdrowia kompetencje zawodowe nie kończą się na wiedzy medycznej lub formalnych kwalifikacjach. Równie ważne są komunikacja, współpraca w zespole, przekazywanie informacji i reagowanie na trudne sytuacje.

AI, automatyzacja i uczenie się w miejscu pracy

Z automatyzacji i rozwiązań opartych na AI korzysta 42,2% badanych firm, ale tylko 12,2% stosuje je na szeroką skalę. Z perspektywy pracowników kontakt z tymi narzędziami jest jeszcze rzadszy — 23,2% deklaruje, że korzysta z AI lub automatyzacji w pracy.

Dla ochrony zdrowia oznacza to, że skuteczne wdrażanie technologii wymaga nie tylko narzędzi, ale także przygotowanych zespołów: kompetencji cyfrowych, zrozumienia procesów i umiejętności bezpiecznego korzystania z nowych rozwiązań. Rozwój tych kompetencji powinien być częścią codziennej pracy, wspieraną przez menedżerów i kulturę organizacyjną.

Starzenie się kadr wymaga transferu wiedzy

Raport wskazuje, że 39,3% osób w wieku przedemerytalnym planuje pełne wycofanie z rynku pracy po osiągnięciu wieku emerytalnego, a 26,3% jest otwartych na elastyczną kontynuację aktywności zawodowej.

Dla ochrony zdrowia oznacza to konieczność lepszego zarządzania wiedzą. Odejście doświadczonych pracowników to nie tylko wakat, ale także utrata praktycznego doświadczenia i znajomości procedur.

Wnioski dla sektora

Najważniejszy wniosek dla ochrony zdrowia dotyczy jakości zarządzania kompetencjami. Sektor nie może odpowiadać na wyzwania kadrowe wyłącznie przez rekrutację — potrzebuje także lepszego rozpoznawania luk kompetencyjnych, ograniczania przeciążenia pracowników i rozwijania umiejętności niezbędnych w nowoczesnej organizacji opieki.

Kluczowe będzie również przygotowanie zespołów do pracy z technologiami i AI, wzmacnianie kompetencji miękkich oraz wspieranie transferu wiedzy między pokoleniami.

Sektorowa Rada ds. Kompetencji – Opieka Zdrowotna może wspierać dialog między pracodawcami, edukacją i instytucjami publicznymi, wskazując kompetencje kluczowe dla przyszłości sektora.

Aby pobrać raport kliknij tutaj