Polska Federacja Szpitali uczestniczyła w HOPE Agora 28.05 – 31.05 w Lizbonie, w składzie:

– Jaroslaw J. Fedorowski, Prezes PFSz oraz Governor na Polskę w HOPE – European Hospital and Healthcare Federation

– Bogusław Budziński, National Coordinator HOPE Exchange Programme

– Karolina Kornowska, Dyrektor ds. Organizacyjnych PFSz oraz Liaison Officer na Polskę w HOPE – European Hospital and Healthcare Federation

Inicjatywa SAFEST

Podczas HOPE Agora 2026 w Lizbonie wysłuchaliśmy prezentacji rezultatów europejskiego projektu SAFEST, którego celem jest poprawa jakości i bezpieczeństwa opieki okołooperacyjnej poprzez standaryzację oraz wdrażanie sprawdzonych praktyk w szpitalach w całej Europie.

W trakcie sesji przedstawiono wyniki badań oraz doświadczenia szpitali uczestniczących w projekcie. Dużo miejsca poświęcono m.in. znaczeniu kultury bezpieczeństwa, stosowaniu checklist operacyjnych, raportowaniu zdarzeń niepożądanych i tzw. „near misses” (prawie-zdarzeń), a także wpływowi doświadczenia zespołów chirurgicznych, w tym liczby wykonywanych procedur przez ośrodki i poszczególnych operatorów.

SAFEST nie kończy się on na publikacji rekomendacji. Powstały również praktyczne, bezpłatne narzędzia wspierające szpitale w ocenie i doskonaleniu bezpieczeństwa opieki operacyjnej.

Rekomendacje ws. bezpieczeństwa pacjentów: https://lnkd.in/e7-rXmTB

Strona SAFEST: https://safestsurgery.eu/

PFSZ W HOPE

Polska Federacja Szpitali jest członkiem HOPE – European Hospital and Healthcare Federation nieprzerwanie od 2011 roku, aktywnie uczestnicząc w europejskiej wymianie doświadczeń i inicjatywach służących poprawie jakości opieki zdrowotnej.

Działamy na rzecz szpitali w wymiarze ogólnopolskim, ale także międzynarodowym, dzięki przynależności PFSz do HOPE.

Polska – relacje uczestników zza granicy

Polska została bardzo dobrze oceniona podczas prezentacji uczestników programu HOPE Exchange Programme 2026 na kongresie HOPE Agora w Lizbonie.

Przez ostatnie tygodnie przedstawiciele szpitali i systemów ochrony zdrowia z różnych krajów Europy zdobywali doświadczenie w polskich placówkach. Podczas podsumowania programu szczególnie podkreślali rozwiązania, które ich zdaniem mogą stanowić inspirację dla innych krajów.

Wśród najczęściej wymienianych dobrych praktyk znalazły się:

• koordynacja opieki onkologicznej i funkcjonowanie programu DiLO w Copernicus Podmiot Leczniczy w Gdańsku,
• program poprawy komfortu i jakości opieki nad pacjentami onkologicznymi w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym we Wrocławiu,
• wspólny model prehabilitacji i rehabilitacji realizowany przez Szpital Specjalistyczny im. św. Jana Pawła II w Krakowie oraz Szpital Rehabilitacyjny im. dr. S. Jasińskiego w Zakopanem.

Szczególne zainteresowanie wzbudziły działania prowadzone w Zakopanem. Uczestnicy programu zgodnie podkreślali, że właśnie ten ośrodek wybraliby na własną rehabilitację.

Program HOPE Exchange Programme od ponad 40 lat umożliwia europejskim menedżerom i profesjonalistom ochrony zdrowia poznawanie najlepszych praktyk funkcjonujących w różnych krajach. Tegoroczne opinie uczestników są kolejnym dowodem na to, że polskie szpitale nie tylko skutecznie wdrażają innowacyjne rozwiązania, ale również mają doświadczenia, którymi warto dzielić się na forum międzynarodowym.

Dziękujemy wszystkim polskim szpitalom uczestniczącym w programie za zaangażowanie, otwartość i profesjonalizm. To właśnie dzięki Wam uczestnicy wracają do swoich krajów z konkretnymi pomysłami na poprawę jakości opieki nad pacjentami.

Dziękujemy Dyrektorom Szpitali:

Grzegorz Fitas – Krakow

Krystyna Walendowicz – Zakopane

Dariusz Kostrzewa – Gdańsk

Beata Freier – Wrocław

I dziękujemy uczestnikom, którzy byli na wymianie w Polsce:

Elise van Oppenraaij – Netherlands

Edmund Ng – Great Britain

Rita Beja Neves – Portugal

Angelo Del Vicario – Italy

Veronika Stefanik – Austria

 Jak ograniczyć przeciążenie Szpitalnych Oddziałów Ratunkowych, a jednocześnie poprawić dostęp pacjentów do opieki zdrowotnej?

Jednym z ciekawych rozwiązań, które mieliśmy okazję poznać podczas HOPE Agora jest SNS24 – ogólnokrajowy system telefonicznego i cyfrowego wsparcia pacjentów działający w ramach portugalskiego publicznego systemu ochrony zdrowia.

SNS24 zapewnia całodobową ocenę stanu zdrowia, poradnictwo medyczne, wsparcie terapeutyczne oraz kierowanie pacjentów do najbardziej odpowiedniego poziomu opieki (od samoopieki, przez POZ, aż po opiekę szpitalną). Dzięki temu wielu pacjentów otrzymuje pomoc szybciej, bez konieczności niepotrzebnej wizyty na SOR.

Cyfryzacja w ochronie zdrowia nie musi oznaczać wyłącznie nowych aplikacji czy sztucznej inteligencji. Czasem największą wartość przynosi dobrze zaprojektowany system kontaktu, triage’u i kierowania pacjentów do właściwego miejsca już na samym początku ścieżki opieki.

Polska Federacja Szpitali proponuje rozpoczęcie prac nad uruchomieniem takiej gorącej linii w skali całego kraju, najlepiej pod egidą Narodowy Fundusz Zdrowia z korzyścią dla pacjentów, całego systemu. To się po prostu opłaca!

Kongres HOPE AGORA jest konkluzją HOPE Exchange Programme 2026. Team Portugal był z udziałem Polki Beata Zimak z Wojewodzki Szpital Rehabilitacyjny w Zakopanem pod przewodnictwem Krystyna Walendowicz

 

Czy bezpieczeństwo pacjenta zaczyna się dopiero przy łóżku chorego?

Jedna z najbardziej inspirujących prezentacji podczas HOPE Agora 2026 dotyczyła doświadczeń uczestników programu HOPE Exchange Programme w Austrii. Pokazała ona, że budowanie bezpieczeństwa pacjenta to nie pojedyncze procedury, ale cały ekosystem organizacyjny obejmujący kulturę pracy, technologie, edukację i doświadczenia pacjentów.

W ramach programu uczestnicy odwiedzili 11 szpitali, analizując rozwiązania wdrażane w różnych częściach austriackiego systemu ochrony zdrowia.

Wśród praktyk, które szczególnie zwróciły ich uwagę, znalazły się:

• aplikacje wspierające patient experience – wykorzystywane do planowania opieki, umawiania wizyt, komunikacji z pacjentami i przekazywania informacji medycznych;
• projekty zmiany kultury organizacyjnej wspierające bezpieczeństwo psychologiczne personelu, w tym inicjatywy typu Speak Up, programy peer support oraz rozwiązania pomagające pracownikom po trudnych zdarzeniach klinicznych („second victim”);
• nowoczesne centra symulacji medycznej, pozwalające zespołom testować technologie, procesy i scenariusze kliniczne w bezpiecznym środowisku jeszcze przed wdrożeniem ich w codziennej praktyce.

Szczególnie interesujące było podejście Austrii do bezpieczeństwa pacjenta poprzez wzmacnianie kultury otwartej komunikacji. Duży nacisk kładzie się tam na tworzenie środowiska, w którym personel może zgłaszać ryzyka, wątpliwości i potencjalne zagrożenia bez obawy o konsekwencje.

Uczestnicy zwracali również uwagę na rozwój narzędzi cyfrowych wspierających doświadczenia pacjentów oraz na kierunek reformy austriackiego systemu ochrony zdrowia określany hasłem: „Digital before Outpatient before Inpatient”, czyli dążenie do tego, aby w pierwszej kolejności wykorzystywać rozwiązania cyfrowe, następnie ambulatoryjne, a hospitalizację traktować jako etap wymagany dopiero wtedy, gdy jest rzeczywiście potrzebny.

To kolejny przykład pokazujący, że innowacje w ochronie zdrowia nie muszą oznaczać wyłącznie nowych technologii. Równie ważne są zmiany kultury organizacyjnej, wspieranie personelu oraz projektowanie systemu wokół bezpieczeństwa i doświadczeń pacjenta.

Uczestnikami ze strony Polski byli:

Grzegorz Witkowski, wykładowca Uniwersyteckiego Świętokrzyskiego w Kielcach i ratownik medyczny/koordynator ze Stacji Pogotowia Ratunkowego w Sosnowcu.

Marta Krysiak, kierowniczka działu jakości Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Opolu.

 

Czasami największe zmiany nie wymagają wielkich inwestycji

Podczas HOPE Agora 2026 uczestnicy programu HOPE Exchange Programme podsumowali najważniejsze doświadczenia zdobyte podczas wizyty studyjnej w Niemczech. Co ciekawe, ich wnioski nie dotyczyły nowych budynków, kosztownych technologii czy kolejnych reform systemowych.

Wśród najważniejszych obserwacji znalazły się:

• checklisty i standaryzacja procesów, które mogą znacząco poprawiać bezpieczeństwo pacjentów, współpracę zespołów i komunikację między profesjonalistami;
• szkolenia w środowisku symulacyjnym, pozwalające ćwiczyć identyfikację błędów i potencjalnych zagrożeń zanim dojdzie do nich w rzeczywistej opiece nad pacjentem;
• dostosowywanie organizacji opieki do potrzeb pacjentów i ich doświadczeń.

Uczestnicy programu podkreślali, że nawet niewielkie zmiany organizacyjne mogą przynosić realne korzyści zarówno pacjentom, jak i personelowi medycznemu.

Polskim uczestnikiem w Niemczech był Artur Miściorak – z-ca dyrektora ds. technicznych z Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu.

 

Najlepsze praktyki, Malta

Podczas HOPE Agora 2026 w Lizbonie uczestnicy programu HOPE Exchange Programme prezentowali najlepsze praktyki, które poznali podczas miesięcznych staży w różnych krajach Europy. Jedna z prezentacji poświęcona była doświadczeniom zdobytym na Malcie.

📍 Co ciekawe, mimo niewielkiej populacji (ok. 550 tys. mieszkańców), Malta rozwija bardzo zaawansowane rozwiązania w zakresie koordynacji opieki, bezpieczeństwa pacjentów i integracji systemu ochrony zdrowia.

Wśród trzech najlepszych praktyk wskazanych przez uczestników znalazły się:

• Fast Track Unit w Sir Anthony Mamo Oncology Centre (SAMOC) – specjalna ścieżka szybkiej diagnostyki onkologicznej umożliwiająca lekarzom POZ elektroniczne kierowanie pacjentów z podejrzeniem nowotworu do pilnej diagnostyki i konsultacji specjalistycznych.
• System raportowania incydentów związanych z wyrobami medycznymi w Mater Dei Hospital – największym szpitalu publicznym Malty, wspierający kulturę bezpieczeństwa i analizę zdarzeń mogących wpływać na jakość opieki nad pacjentami.
• Wdrożenie systemu triage w centrach podstawowej opieki zdrowotnej, pozwalającego szybciej identyfikować pacjentów wysokiego ryzyka, kierować ich bezpośrednio do leczenia lub szpitala oraz ograniczać kolejki dla przypadków niepilnych.

Jak sprawić, by szpital był bardziej przyjaznym miejscem dla pacjentów?

Podczas HOPE Agora 2026 uczestnicy programu HOPE Exchange Programme przedstawili rozwiązania, które szczególnie zwróciły ich uwagę podczas wizyty w Wielkiej Brytanii.

Jednym z najbardziej inspirujących przykładów okazała się MediCinema w Birmingham Children’s Hospital – prawdziwe kino funkcjonujące wewnątrz szpitala dziecięcego. Mogą z niego korzystać nawet dzieci pozostające w łóżkach szpitalnych. Wspólne oglądanie filmów z rodziną, przyjaciółmi czy rówieśnikami pomaga przełamywać izolację związaną z hospitalizacją i daje dzieciom chwilę wytchnienia od choroby.

Drugim przykładem były rozwiązania związane z żywieniem pacjentów. Uczestnicy zwracali uwagę na indywidualne dostosowanie posiłków do potrzeb różnych grup chorych, możliwość monitorowania spożycia pokarmów oraz współprojektowanie rozwiązań żywieniowych przez klinicystów i dietetyków.

To kolejny dowód na to, że poprawa jakości opieki zdrowotnej często zaczyna się od pozornie niewielkich zmian, które znacząco wpływają na doświadczenia i komfort pacjentów.

Jak przenieść część opieki zdrowotnej bliżej pacjenta?

Podczas HOPE Agora 2026 uczestnicy programu HOPE Exchange Programme prezentowali rozwiązania poznane w Szwecji, które koncentrują się na dostępności, koordynacji opieki i wzmacnianiu roli pacjenta w systemie ochrony zdrowia.

 Szczególną uwagę zwrócił system 1177 – ogólnokrajowa platforma telefoniczna i cyfrowa umożliwiająca uzyskanie porady zdrowotnej, umawianie wizyt, dostęp do dokumentacji medycznej oraz kontakt z systemem ochrony zdrowia.

Interesującym rozwiązaniem jest również model Hospital at Home oparty na zasadzie:

 „No patient should be hospitalised if equivalent care can be provided in their home”.

Pacjenci mogą otrzymywać część świadczeń szpitalnych w domu, pod opieką wielodyscyplinarnego zespołu, co pozwala ograniczać niepotrzebne hospitalizacje i poprawia komfort leczenia.

Duże zainteresowanie wzbudziły także specjalistyczne ambulanse zdrowia psychicznego. Zespoły wyposażone w kompetencje psychiatryczne i ratunkowe pomagają osobom w kryzysie psychicznym, często unikając konieczności hospitalizacji.

Ważnym elementem systemu są również Patient Advisory Committees – niezależne ciała wspierające pacjentów w zgłaszaniu uwag, skarg oraz problemów związanych z funkcjonowaniem ochrony zdrowia, a także identyfikujące obszary wymagające poprawy.

Szwedzkie doświadczenia pokazują, że nowoczesny system ochrony zdrowia to nie tylko leczenie, ale również skuteczne prowadzenie pacjenta przez system oraz zapewnianie opieki w miejscu najbardziej odpowiednim dla jego potrzeb.

 

Jak zaangażować pacjentów w poprawę jakości i bezpieczeństwa opieki zdrowotnej?

Podczas HOPE Agora 2026 uczestnicy programu HOPE Exchange Programme przedstawili rozwiązania poznane we Francji, gdzie jednym z kluczowych elementów systemu ochrony zdrowia jest aktywny udział pacjentów w ocenie, projektowaniu i doskonaleniu opieki.

Szczególne zainteresowanie wzbudził krajowy system e-Satis, umożliwiający pacjentom ocenę doświadczeń związanych z hospitalizacją i leczeniem ambulatoryjnym. Wyniki są dostępne dla szpitali w czasie rzeczywistym, a zebrane dane wykorzystywane są do monitorowania jakości opieki i identyfikowania obszarów wymagających poprawy.

We francuskim systemie ochrony zdrowia pacjenci uczestniczą również w procesach akredytacyjnych prowadzonych przez Haute Autorité de Santé (HAS). Przedstawiciele organizacji pacjenckich biorą udział w ocenie placówek, a doświadczenia pacjentów stanowią jeden z elementów oceny jakości.

Interesującym przykładem są także „Maisons des Patients” funkcjonujące m.in. w szpitalach Beaujon i Bichat. Są to przestrzenie tworzone wspólnie z pacjentami i ich organizacjami, oferujące edukację zdrowotną, wsparcie w samodzielnym zarządzaniu chorobą przewlekłą oraz działania integrujące opiekę szpitalną ze wsparciem społecznym i środowiskowym.

Uczestnicy odwiedzili również Centrum Symulacji Szpitalnej w Nancy, gdzie w szkoleniach wykorzystywani są nie tylko profesjonaliści medyczni, ale także pacjenci i osoby z doświadczeniem choroby.

Francuskie doświadczenia pokazują, że pacjenci mogą być nie tylko odbiorcami świadczeń, ale także partnerami aktywnie uczestniczącymi w poprawie jakości, bezpieczeństwa i organizacji opieki zdrowotnej.

 

“From Fragmentation to Systematic Quality & Safety”

Podczas HOPE Agora 2026 uczestnicy programu HOPE Exchange Programme przedstawili doświadczenia Grecji, która w ostatnich latach konsekwentnie rozwija ogólnokrajowe podejście do jakości opieki i bezpieczeństwa pacjentów.

Jednym z najważniejszych elementów tej transformacji jest Narodowa Strategia Jakości Opieki i Bezpieczeństwa Pacjentów na lata 2025–2030, opracowana we współpracy z WHO Europe oraz instytucjami Unii Europejskiej.

Celem strategii jest przejście od rozproszonych inicjatyw do spójnego, systemowego podejścia do jakości i bezpieczeństwa opieki zdrowotnej.

Wśród prezentowanych rozwiązań znalazły się:

• SMS-owe przekazywanie wyników biopsji,
• badania doświadczeń pacjentów prowadzone za pomocą wiadomości SMS,
• system monitorowania zakażeń opornych na antybiotyki funkcjonujący w publicznych szpitalach,
• program Health IQ wspierający szkolenia personelu, rozwój clinical governance, pomiar doświadczeń pacjentów oraz wdrażanie narzędzi poprawy jakości.

Autorzy prezentacji podkreślali, że pacjent, który czuje się wysłuchany, bezpieczny i dobrze poinformowany, częściej współpracuje z personelem medycznym, a cały system funkcjonuje skuteczniej.

Uczestnicy HOPE Exchange Programme podzielili się także doświadczeniami z Łotwy, Belgii, Hiszpanii, Finlandii, Estonii, Szwecji, Włoch, Mołdawii, Holandii, Danii oraz Irlandii.