Lekarze z Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Olsztynie opublikowali, na łamach prestiżowego czasopisma Frontiers in Endocrinology, artykuł będący najbardziej aktualną pracą poglądową prezentującą kompleksową wiedzę dotyczącą biologii wyjątkowego, naturalnego antynowotworowego białka – hormonu anty-Müllerowskiego (AMH).

Jest to efekt wieloletniej pracy całego zespołu, który, na ten i pokrewne tematy, opublikował dotychczas kilka oryginalnych prac badawczych. W skład zespołu weszli lekarze z Klinicznego Oddziału Ginekologiczno-Położniczego i Ginekologii Onkologicznej Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Olsztynie: dr hab. Tomasz Waśniewski, prof. UWM, dr n. med. Marek Gowkielewicz, dr n. med. Wojciech Zdanowski; oraz dr hab. Marta Majewska, prof. UWM z katedry Fizjologii Człowieka Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, dr n. med. Aleksandra Lipka z Uniwersytetu w Oslo i prof. Carsten Carlberg z Uniwersytetu Wschodniej Finlandii w Kuopio i Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności Polskiej Akademii Nauk w Olsztynie.

W manuskrypcie zostały zebrane i skomentowane wyniki badań udowadniających znaczenie AMH, przede wszystkim, w endokrynologii i onkologii. W piśmiennictwie światowym wskazano, że hormon ten, mając silny potencjał antynowotworowy i wysoki profil bezpieczeństwa, hamuje cykl komórkowy i indukuje apoptozę („zaprogramowaną śmierć” komórki) w komórkach różnych nowotworów złośliwych, często współpracując efektywnie z klasycznymi chemioterapeutykami.

Warto zaznaczyć, że ten zespół, już w 2019 roku, opublikował wyniki swoich badań, prezentujących, po raz pierwszy na świecie, że komórki niektórych nowotworów macicy, w pewnych okolicznościach, mogą produkować AMH „na użytek” własny i sąsiednich komórek. Wydaje się, że lokalna produkcja AMH przez endometrium, ogranicza potencjalny rozsiew nowotworu, nawet w tych przypadkach, kiedy typ histopatologiczny raka jest niekorzystny rokowniczo. Warto dodać, że jednym z czynników, w dużej mierze zależnych od nas, a wpływających pozytywnie na obecność AMH w błonie śluzowej macicy, jest odpowiednio długi czas laktacji (powyżej 10 miesięcy).

Zespół badaczy przedstawił wiedzę dotyczącą AMH nie tylko w onkologii. Opisał również rolę tego hormonu w czasie życia płodowego, w okresie dojrzewania i pokwitania u obu płci. Przeanalizował funkcjonowanie hormonu anty-Müllerowskiego na poziomie przysadki mózgowej, jego powiązania z podwzgórzem i innymi neuronami, w tym, m.in., zaskakujące zaangażowanie AMH w ochronę neuronów motorycznych. Przedstawił pozytywną rolę AMH w ograniczaniu postępu choroby Alzheimera oraz niekorzystne konsekwencje podwyższonego stężenia AMH w zespole jajników policystycznych (PCOS). Na koniec omówił użyteczność oceny poziomu białka w diagnozie niektórych chorób pediatrycznych, predykcji wystąpienia menopauzy, w rozrodzie wspomaganym oraz potencjalne przyszłe zastosowanie AMH w procedurach krioprezerwacji tkanki jajnikowej.

Podkreślamy, że do tej nie pojawiło się tak szerokie opracowanie przedstawiające biologię i rolę AMH.