W ramach działań Departamentu Zrównoważonego Rozwoju i Bezpieczeństwa PFSz, którego celem jest doskonalenie opieki zdrowotnej nad pacjentami, kapitału ludzkiego oraz zrównoważonego rozwoju sektora ochrony zdrowia, we współpracy z Fundacją Healthcare Poland, inicjujemy ogólnopolskie badanie ankietowe dotyczące jakości, efektywności i organizacji systemów żywienia w polskich szpitalach. Departament prowadzi aktywne działania na rzecz wpływania na politykę zdrowotną w Polsce i UE, popularyzacji nowoczesnego zarządzania ryzykiem, ciągłej poprawy jakości opieki szpitalnej oraz wymiany wiedzy poprzez szkolenia i konferencje. Niniejsze badanie wpisuje się w te cele, skupiając się na zrównoważonym rozwoju systemów żywieniowych, zgodnych z zasadami ESG (zrównoważony rozwój) i Just Culture (kultura sprawiedliwości w opiece zdrowotnej).

Kontekst Systemowy: Decyzje Ministerstwa Zdrowia i Program „Dobry Posiłek w Szpitalu” Badanie prowadzone jest w kontekście aktualnych regulacji Ministerstwa Zdrowia (MZ) dotyczących standardów żywieniowych w szpitalach. Program pilotażowy „Dobry posiłek w szpitalu”, uruchomiony w 2023 r., został wielokrotnie przedłużany – według najnowszego projektu rozporządzenia z września 2025 r., potrwa do 31 grudnia 2025 r. (zamiast planowanego końca września 2025 r.). Program obejmuje 582 szpitale i zapewnia dodatkowe finansowanie z NFZ w wysokości 25,62 zł za osobodzień pacjenta, co w 2024 r. wyniosło 887,1 mln zł (34,7 mln osobodni, 905,7 tys. porad żywieniowych). W I kwartale 2025 r. to już 8,38 mln osobodni i 202 mln zł.

Kluczowe elementy programu (na podstawie danych MZ):

• Standardy żywieniowe: Posiłki muszą być zbilansowane, dostosowane do stanu klinicznego pacjentów (np. diety specjalne dla chorych onkologicznych czy cukrzycowych), przygotowywane przez dietetyków zgodnie z aktualną wiedzą medyczną.
• Wpływ na pacjentów: Program podkreśla, że jakość żywienia redukuje niedożywienie (dotyczące 30-50% pacjentów w Polsce), skraca hospitalizację, zmniejsza powikłania i przyspiesza rekonwalescencję, co prowadzi do oszczędności systemowych.
• Finansowanie i organizacja: Szpitale otrzymują wsparcie NFZ bez nowych umów, ale muszą dostosować modele (kuchnie własne, outsourcing) do wymogów. Średni koszt dzienny na pacjenta to 20-30 zł.
• Nadchodzące zmiany: Ewaluacja programu potrwa do 31 marca 2026 r., co może prowadzić do wdrożenia jednolitych standardów od 2026 r., promujących efektywność kosztową i monitorowanie satysfakcji pacjentów. MZ wskazuje na potrzebę dalszej poprawy, w tym zwiększenia roli dietetyków (często poniżej 1 etatu na 100 łóżek) i cyfryzacji procesów.

Te regulacje czynią badanie PFSz priorytetowym narzędziem do systemowej diagnozy i przygotowania szpitali na przyszłe wymagania.

Cele Badania Badanie ma na celu systemową analizę obecnego stanu żywienia w szpitalach, z uwzględnieniem danych MZ, aby:

• Określić poziom jakości żywienia w porównaniu do standardów programu „Dobry posiłek”.
• Rozpoznać potencjał poprawy procesów, standardów i gotowości do zmian w 2026 r.
• Ocenić modele organizacyjne (kuchnia własna, outsourcing, mieszane) pod kątem efektywności i ryzyk finansowych (wzrost kosztów o 10-20%).
• Wskazać bariery, takie jak brak cyfryzacji zamówień czy niedobór personelu dietetycznego.
• Ustalić priorytetowe kierunki zmian, np. integracja żywienia z bezpieczeństwem pacjenta.
• Opracować rekomendacje dla PFSz, MZ i NFZ, oparte na danych z ponad 500 szpitali, wspierające zrównoważony rozwój i Just Culture.

Celem systemowym jest nie tylko analiza kosztów i modeli, ale poprawa satysfakcji pacjentów, bezpieczeństwa oraz efektywności leczenia poprzez wyższą jakość posiłków, w zgodzie z celami MZ (redukcja powikłań i kosztów hospitalizacji).

Struktura i Zakres Ankiety Ankieta, przygotowana przez Fundację Healthcare Poland, obejmuje 11 sekcji tematycznych, z ok. 35 pytaniami (głównie zamkniętymi: wielokrotnego wyboru, skale oceny), co pozwala na wypełnienie w 5–8 minut. Sekcje uwzględniają kontekst MZ: 🔹 Informacje o szpitalu i modelu żywienia (kuchnia własna, outsourcing, modele mieszane). 🔹 Koszty żywienia (jednostkowy, struktura, logistyka – benchmarkowane z danymi MZ: 20-30 zł/dzień). 🔹 Wartość odżywcza i normy (standardy dietetyczne, role dietetyków, zgodność z programem „Dobry posiłek”). 🔹 Organizacja i procesy (obieg posiłków, personel, sprzęt). 🔹 Satysfakcja pacjentów i personelu (opinie, skargi – podobne do monitoringu MZ). 🔹 Jakość żywienia a rekonwalescencja (wpływ na leczenie, redukcja niedożywienia). 🔹 Analiza ryzyk i gotowości do zmian (cyfryzacja, modernizacja, przygotowanie do standardów 2026).

Korzyści Systemowe dla Uczestników i Sektora

• Dostęp do agregowanych wyników i benchmarkingu z danymi ogólnopolskimi oraz MZ.
• Raport PFSz z rekomendacjami dostosowanymi do nowych regulacji.
• Wsparcie w modernizacji systemów żywieniowych, zgodne z ESG, efektywnością kosztową i poprawą jakości opieki.
• Wpływ na kształt polityki zdrowotnej poprzez zbiorcze rekomendacje dla MZ i NFZ.

Zaproszenie do Udziału Zapraszamy dyrektorów szpitali do wypełnienia ankiety do 12.12.2025 r. Uczestnictwo jest kluczowe dla rzetelnej diagnozy systemowej i strategicznych działań.

Link do ankiety: 👉 LINK DO ANKIETY

Z poważaniem,

Departament Zrównoważonego Rozwoju i Bezpieczeństwa
Polska Federacja Szpitali (PFSz)
We współpracy z Fundacją Healthcare Poland