Styczniowe wydanie newslettera HOPE (European Hospital and Healthcare Federation) przynosi kompleksowy przegląd najważniejszych wydarzeń i inicjatyw w europejskiej polityce zdrowotnej. Dominującymi tematami są bezpieczeństwo zdrowotne, cyfryzacja, sztuczna inteligencja, dostęp do leków, sytuacja kadry medycznej oraz nowe projekty badawcze finansowane ze środków UE.

HOPE aktywnie uczestniczy w licznych projektach badawczych programu Horizon Europe, które mają bezpośredni wpływ na praktykę kliniczną i organizację opieki zdrowotnej. Wśród nich znajdują się m.in. inicjatywy dotyczące wczesnego wykrywania raka jelita grubego i raka płuca, poprawy bezpieczeństwa okołooperacyjnego, analizy finansowania ochrony zdrowia w Europie czy adaptacji systemów zdrowia do zmian klimatu.

Szczególne znaczenie ma także projekt skoncentrowany na dobrostanie i odporności psychicznej personelu medycznego, który odpowiada na narastający problem wypalenia zawodowego w szpitalach. Projekty te pokazują wyraźny zwrot UE w stronę systemowego myślenia o zdrowiu, obejmującego zarówno pacjentów, jak i pracowników ochrony zdrowia.

Jednym z ważniejszych wydarzeń było przedstawienie w Parlamencie Europejskim koncepcji „Health Across All Policies”, zakładającej uwzględnianie wpływu na zdrowie we wszystkich politykach publicznych – od klimatu, przez transport, po cyfryzację. Propozycje obejmują m.in. powołanie mechanizmów koordynacji polityki zdrowotnej na poziomie UE oraz lepsze wykorzystanie wspólnych wskaźników i danych.

Równolegle dużo uwagi poświęcono bezpieczeństwu zdrowotnemu – w tym zagrożeniom transgranicznym, takim jak pandemie, oporność na antybiotyki (AMR) czy konsekwencje konfliktów zbrojnych i zmian klimatycznych. UE wzmacnia mechanizmy wspólnego planowania, magazynowania i reagowania kryzysowego.

W styczniu w Parlamencie Europejskim odbyła się debata poświęcona warunkom pracy lekarzy, ze szczególnym naciskiem na uznanie zawodu lekarza za pracę o szczególnym obciążeniu fizycznym i psychicznym. Podkreślano, że ochrona zdrowia personelu medycznego jest warunkiem bezpieczeństwa pacjentów i trwałości systemów ochrony zdrowia w Europie.

Newsletter szeroko omawia zmiany regulacyjne dotyczące wyrobów medycznych, w tym planowaną rewizję przepisów oraz nowe podejście do cyberbezpieczeństwa w sektorach krytycznych.

Istotne miejsce zajmuje również Health Technology Assessment (HTA) – opublikowano raporty dotyczące nowych technologii zdrowotnych oraz uruchomiono kolejną rundę wspólnych konsultacji naukowych dla firm farmaceutycznych i medtechowych.

UE wyraźnie przyspiesza w obszarze AI i danych zdrowotnych. Omawiane są nowe inicjatywy wspierające rozwój infrastruktury cyfrowej, tzw. „fabryk AI”, oraz wdrażanie Europejskiej Przestrzeni Danych Zdrowotnych (EHDS). Podkreśla się zarówno ogromny potencjał AI w diagnostyce i planowaniu opieki, jak i ryzyka regulacyjne oraz potrzebę jasnych definicji i nadzoru.

Na przykładzie Francji pokazano rosnący problem ekstremalnie drogich terapii, zwłaszcza w onkologii i chorobach rzadkich. Choć liczba innowacyjnych leków jest ograniczona, to ich wpływ na budżety publiczne systematycznie rośnie, co stawia przed decydentami pytania o wartość kliniczną, priorytety refundacyjne i długoterminową stabilność finansową systemów.